Straffen en belonen bij kinderen.

Hoera! Je wordt/bent papa/mama! Als de baby er is lekker de hele dagen knuffelen en voor je kindje zorgen. Qua opvoeding is het nog niet zo lastig. Maar dan worden ze groter en hebben ze regels en grenzen nodig. Hoe ga je die bewaken, hoe ga je om met straffen en belonen?

De belangrijkste ben/zijn je/jullie zelf!

Papa en mama moeten het in de grote lijnen eens zijn over de opvoeding. Zo leert je kindje wat de regels thuis zijn en is het ook duidelijk wat van hem verwacht wordt. Als hij het ene bij papa wel mag en bij mama niet, dan wordt het al lastig. Zorg dus dat je samen op één lijn zit, zodat je kindje weet waar hij aan toe is.
Het basisprincipe is hier;
* belonen positief gedrag,
* we spreken af hoe we ons gedragen,
* we hebben huisregels en
* consequent zijn.

Straffen

Je kindje straf geven kan op verschillende manieren. Kijk goed naar wat bij je past en ook wat werkt bij je kindje. Dit zal even een zoektocht zijn, maar daar kom je wel uit.

Waar moet je op letten?

* Geef eerst een waarschuwing; geef aan waar de grens ligt.
* Kijk naar de verhouding van de straf; een te lichte straf maakt geen indruk, maar een te zware straf kan je kind immuun maken en in verwarring brengen. Ook te vaak straffen kan leiden tot nog slechter gedrag van je kindje.
* Let op de tijd; geef straf op het juiste moment, zodat je kindje weet waarvoor hij straf krijgt. Als hij in de ochtend iets verkeerd doet, geef dan niet als straf in de avond geen televisie kijken, dan loopt je kindje er de hele dag mee rond.
* Denk aan je eigen lichaamstaal; je gezichtsuitdrukking moet overeenkomen met de boodschap die je aan je kindje geeft. Zeg bijvoorbeeld niet met een lach op je gezicht dat je kind iets niet meer mag doen.
* Waarom geef je straf? Is dit uit onmacht, emotie of heeft je kindje het echt verdiend?

Straffen is dus niet alleen iets om je kindje te leren dat iets niet mag, maar je moet ook heel goed naar jezelf kijken.

Maar wat zijn dan effectieve straffen?

* Leg altijd uit waarom je kindje straf krijgt.
* Als je het gedrag van je kind afkeurt, geef hem dan direct een standje.
* Corrigeer je kindje, vertel welk gedrag je afkeurt en hoe je het zou willen zien.
* Geef een time-out. Na de time-out is het ook klaar en praat je er niet meer over.
* Iets niet geven, bijvoorbeeld een snoepje of tv-tijd.
* Slecht gedrag even negeren, vooral als je merkt dat ze een reactie uitlokken.

Wat kan je doen op welke leeftijd?

Tot een jaar of vijf/zes kan je je kindje laten afkoelen op de gang, een time-out is het aantal minuten gelijk aan de leeftijd van je kind.
Vanaf een jaar of vijf ontwikkelt je kindje een geweten, je kan een onthoudingsstraf geven (bijvoorbeeld geen tv-kijken) of een taak laten doen (bijvoorbeeld een extra keer de vaat doen).
Vanaf een jaar of elf/twaalf kan je kinderen zelf mee laten denken over de straf. Op die manier moeten ze ook echt even nadenken over wat ze gedaan hebben.

Zijn er ook dingen die je beter niet kan doen? Ja natuurlijk zijn die er!

* Voor straf naar bed sturen. Waar je kindje slaapt moet het een veilige en prettige plek blijven, zodat het slaapritueel niet verstoord raakt.
* Als je kindje al oprechte spijt laat niet, straf hem dan niet. Hij beseft al heel goed dat hij stout is geweest.
* Slaan, deskundigen zijn het erover eens, een tik levert niet veel goeds op. Kinderen die regelmatig een tik krijgen zijn vaak agressiever. In het onderwijs is een tik echt taboe, in de huiselijke situatie geeft 60 procent van de ouders hun peuter weleens een corrigerende tik, 45 procent hun kleuter en 24 procent het 4-12 jarige kind.
* Loze dreigementen, dan wordt je als ouder niet meer serieus genomen.

Belonen

Naast het straffen van je kindje, kan je juist ook heel erg belonen als hij iets goed doet.

Je kan kinderen belonen met complimentjes en aandacht of met cadeautjes.

Complimentjes en aandacht, de beste beloning voor je kindje;

* Reageer direct op positief gedrag, niet pas na een tijdje, want dan weet je kindje het niet meer. Beloon ook een poging die niet helemaal gelukt is, maar wat wel goed geprobeerd is. Bijvoorbeeld het zelf aantrekken van schoenen, waardoor hij bananenvoeten heeft.
* Je kindje aandacht geven en belangstelling in hem tonen. Bijvoorbeeld als hij netjes heeft opgeruimd dit benoemen en vragen of hij een spelletje wil doen.
* Belonen door je kindje aan te moedigen. Bijvoorbeeld bij het maken van een moeilijke puzzel zeggen dat je weet dat hij het kan.
* Complimenten geven, bijvoorbeeld als je kindje lief aan spelen was, waardoor jij even het huishouden kon doen.
* Inspanning en moeite belonen met een complimentje, “wat knap dat je dat hebt gedaan”.

Een cadeautje als beloning;

Je kan je kindje soms belonen met een cadeautje, maar het is wel belangrijk dat je dit niet te vaak doet. Vertel ook niet altijd van te voren dat je kindje een cadeautje doet, want dan zal hij het alleen maar daarvoor doen. Het is goed om je kindje te leren zichzelf te motiveren, want als hij vanuit zichzelf gemotiveerd is, dan zal hij ook veel beter zijn best doen en haalt hij ook meer voldoening uit het resultaat.

Straffen en belonen, mijn mening…

Hierboven heb ik geschreven over het straffen en belonen, maar hoe doe ik (doen we) dit zelf?

Ik probeer een goede balans te vinden tussen straffen en belonen. Belonen is leuk, maar ik vind het niet nodig om Daan overal de hemel over in te prijzen. Straffen daarentegen vind ik ook niet leuk (zoals elke ouder denk ik), maar ik merk dat Daar dat toch echt wel nodig heeft.

Een corrigerende tik houdt ik niet van. Als Daan iets stouts doet of echt niet luistert, dan moet hij mij aankijken en zeg ik streng dat hij daarmee moet stoppen en moet luisteren.

Toch vertel ik het hem ook wel vaak als hij iets goeds doet, zoals zijn speelgoed netjes opruimen of helpen met was opvouwen. Wat dat betreft hebben wij wel een heel net kind, want opruimen doet hij uit zichzelf.

Hiermee hoop ik een goede balans gevonden te hebben, die voor ons alle drie in huis prettig is.

Hoe ga jij om met straffen en belonen? Heeft jou kindje al echte straffen nodig? Hoe ga jij (en je partner) hiermee om, zitten jullie een beetje op dezelfde zijn? Hebben jullie nog “ideeën voor straffen en belonen” die je niet vaak hoort? Ik ben benieuwd!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.